Thursday, January 18, 2007

การประเมินผลการป้องกันควบคุมโรคติดเชื้อเฉียบพลันระบบหายในใจเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีในชุมชนปี 2548

สมนึก เลิศสุโภชวณิชย์ และคณะ
สำนักโรคติดต่อทั่วไป ,สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1-12

ก ารศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (survey research) ซึ่งรูปแบบการศึกษาเป็นแบบภาคตัดขวาง (Cross-Sectional Study) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการป้องกันควบคุมโรคติดเชื้อเฉียบพลันระบบทางเ ดินหายใจในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีในชุมชน ตามตัวชี้วัดของแผนพัฒนาสาธารณสุขฉบับที่ 9 สุ่มเลือกกลุ่มตัวอย่าง 12 จังหวัดตามเขตสาธารณสุข โดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multistage Sampling) คำนวณขนาดตัวอย่างตามสัดส่วนประชากร (Proportional allocation to size) กลุ่มตัวอย่างเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี จำนวน 13,383 คน ทำการสำรวจระหว่างวันที่ 1 มีนาคม ถึง 30 เมษายน 2548 เก็บรวบรวมโดยการสัมภาษณ์ผู้ดูแลเด็ก ซึ่งเป็นแบบสัมภาษณ์ที่สร้างขึ้นเองตามแนวทางการประเมินขององค์การอนามัยโลก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติแจกแจงความถี่และร้อยละ

ผลการศึกษา พบว่า เด็กส่วนใหญ่มีผู้ดูแลเด็กที่มีความรู้ถูกต้องเรื่องอาการชี้บ่งอันตรายของโ รคติดเชื้อเฉียบพลันระบบหายใจในเด็กเพียงร้อยละ 48.0 ซึ่งต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ร้อยละ 85 และมีพฤติกรรมการป้องกันโรคถูกต้องร้อยละ 24.2 และพฤติกรรมการแยกเด็กถูกต้อง(ทุกครั้งที่ป่วย) ร้อยละ 16.7 ส่วนพฤติกรรมการดูแลรักษาเด็กป่วยพบว่า เด็กป่วยด้วยโรคติดเชื้อเฉียบพลันระบบหายใจในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมาก่อนการเก็บข้อมูลมีจำนวน 2,253 คน โดยเด็กที่ป่วยด้วยโรคหวัดได้รับการดูแลที่บ้านตามอาการถูกต้องร้อยละ 57.1 ซึ่งต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ร้อยละ 85 และอัตราการได้รับยาปฏิชีวนะในโรคหวัดสูงถึงร้อยละ 50.2

จากผลการศึกษ าดังกล่าว พบว่า ผู้ดูแลเด็กยังมีความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการดูแลเด็กด้วยโรคติดเชื้อเฉ ียบพลันระบบหายใจต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ ดังนั้นจึงควรเร่งส่งเสริมให้ความรู้แก่ผู้ดูแลเด็กเพื่อที่จะนำไปสู่การปฏิ บัติได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการศึกษาครั้งต่อไปควรมีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพเกี่ยวกับพฤติกรรมการป้ องกันและดูแลรักษาโรคติดเชื้อเฉียบพลันระบบหายใจในเด็ก เพื่อเป็นแนวทางในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสมต่อไป


จาก ผลงานวิชาการนำเสนอ ในการประชุมวิชาการกระทรวงสาธารณสุข
ประจำปี 2549 วันที่ 4-6 กันยายน 2549
ณ โรงแรมปรินซ์พาเลซ กรุงเทพมหานคร

No comments: